Pek çok genç terapist seans notunu "sonradan yapılacak iş" olarak görür. Oysa klinik psikoloji literatüründe seans notu, terapötik sürecin kendisi olarak değerlendirilir — danışanın hikâyesini sadece kaydetmez, terapistin onu anlama biçimini belgeler ve geliştirir.
Notun Klinik Değeri
2019'da Journal of Clinical Psychology'de yayımlanan bir meta-analiz, düzenli seans notu tutan terapistlerin formülasyon kalitesinde %34 artış gösterdiğini ortaya koydu. Sebep basit: yazma eylemi, yaşananı tekrar düşünmeye zorlar. Danışanın söylediği bir cümlenin altında yatan örüntü çoğu zaman seans bittikten sonra, not yazılırken belirir.
Ayrıca eski seansların aranabilir olması — örneğin "panik atak" geçen tüm notlara saniyeler içinde ulaşmak — terapinin uzun vadeli izlenmesi için kritiktir. Üç ay önce konuşulan bir tema bugün geri döndüğünde, "Hatırlıyorum, bunu Mart'ta da konuşmuştuk" demek danışanı duyulduğunu hissettirir.
Yapısal Format: SOAP ve DAP
Uluslararası klinikte iki yaygın notlandırma formatı vardır:
- SOAP (Subjective, Objective, Assessment, Plan) — danışanın söyledikleri, gözlemlenen davranış, terapistin formülasyonu, sonraki adımlar.
- DAP (Data, Assessment, Plan) — daha kısa versiyon, hızlı tempo seanslar için.
Bu formatlar zorunlu değildir ama yapı sunar. Yapı ise süpervizyonda, dosya devirinde ve hatta terapistin kendi içsel formülasyon disiplini için değer taşır.
Yasal Boyut: Defansif Belgeleme
Türkiye'de bir psikoloğun şikâyet edildiği bir vakada, mahkemenin ilk istediği şey seans notlarıdır. KVKK ve Türk Tabipler Birliği etik tüzüğü, terapistin tedavi sürecini belgeleyebilmesini bekler. Notu olmayan bir terapist, intihar riski değerlendirmesi yaptığını, yönlendirme yaptığını ya da etik bir karar verdiğini ispat edemez.
"Defansif belgeleme" terimi, bu gerçeği kabul eder: notu yalnızca kendin için değil, ileride birinin ona bakacağını varsayarak yaz. Bu zihniyet, notu daha objektif ve daha kapsamlı yapar.
Hangi Bilgi Yazılmalı, Hangisi Yazılmamalı?
İyi bir seans notu mahremiyeti korur — danışanın anlattığı her detayı içermez. Yazılması gereken minimum:
- Tarih, süre, tipi (yüz yüze/online/telefon)
- Ana konu ve danışanın affektif durumu
- Risk değerlendirmesi (intihar, kendine zarar, başkalarına tehdit)
- Klinik formülasyon (terapistin ne anladığı)
- Müdahale (CBT, EMDR, görüşme tekniği vb.)
- Sonraki seans planı, ödev, yönlendirme
Yazılmamalı: danışanın anlattığı kişi adlarının özel detayları, üçüncü kişilere ait kimlik bilgileri, terapistin kişisel yargıları.
Şifreleme ve Erişim Kontrolü
Seans notu, sağlık verisi sınıfında özel nitelikli kişisel veridir. KVKK kapsamında AES-256 düzeyinde şifrelenmesi, erişim loglarının tutulması ve sadece yetkili kişiler tarafından görülebilir olması beklenir. WhatsApp Notes, Apple Notes, masaüstü Word dosyası — hiçbiri bu standardı karşılamaz.
Sonuç
Seans notu yazma alışkanlığı, terapistin kendi pratiğine duyduğu saygının yansımasıdır. Bunu kolaylaştıran bir araç — şablonlu, şifreli, aranabilir — terapistin asıl işine zaman kazandırır. PsikoCRM beta sürümünde seans notu modülü ücretsiz kullanıma açıktır.